วิธีปลูกป่าไม้ผลัดใบอย่างไรให้ได้ผลดีที่สุด

deciduous-forest-picnew

ป่าไม้เปรียบเสมือนหัวใจ และปอดของธรรมชาติ เพราะป่าที่อุดมสมบูรณ์จะช่วยรักษาสมดุลของสิ่งแวดล้อมได้ อย่างที่หลายๆ คนเคยได้ยิน ได้เรียนรู้มาตลอดว่า ที่ใดมีป่าไม้ ที่นั่นมีสัตว์ป่า มีต้นน้ำ มีอากาศบริสุทธิ์ เป็นพื้นที่ซึ่งเหมาะสมกับการเติบโตของสิ่งมีชีวิตมากที่สุด สมัยก่อนเรามีพื้นที่สีเขียวที่เป็นป่าหลากหลายประเภท แต่พอเวลาผ่านไป สภาพสังคมเปลี่ยนแปลงไป ป่าไม้ก็ถูกรุกล้ำ ทำลายมากขึ้นเรื่อยๆ จนหลายพื้นที่ต้องเผชิญกับภัยธรรมชาติสารพัด การรณรงค์โครงการปลูกป่าจึงเกิดขึ้น เพื่อฟื้นฟูผืนป่าให้กลับมาอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง อาจจะได้ไม่เท่าเดิมที่เคยมีแต่ก็ยังดีกว่าไม่ได้ทำอะไรเสียเลย

ความสำคัญของป่าไม้ผลัดใบ

ป่าก็คือระบบนิเวศน์ขนาดใหญ่ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกันไป ตามแต่ความหนาแน่น ความหลากหลายของสายพันธุ์ต้นไม้ ป่าผลัดใบเป็นเพียงประเภทหนึ่งในอีกหลายๆ ประเภทของป่าที่น่าสนใจ สำหรับมนุษย์เราสามารถปลูกขึ้นมาทดแทนได้ไม่ยาก ในบ้านเราจะพบป่าผลัดใบแทบทุกพื้นที่ของประเทศ ภายในป่าจะมีความชื้นน้อย ต้นไม้ค่อนข้างโปร่งมีรอบฤดูกาลของใบไม้อยู่ตลอดเวลา เราจึงเห็นว่าป่าผลัดใบจะมีสีของใบไม้เปลี่ยนไปเรื่อยๆ มีผลผลิตที่สำคัญต่อเศรษฐกิจหลายอย่างจากป่าผลัดใบเหล่านี้  และยังเป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่ช่วยรักษาสมดุลของสภาพอากาศอีกด้วย

สิ่งที่มีอิทธิพลต่อการเจริญเติบโต และความอุดมสมบูรณ์ของป่าผลัดใบ

– สภาพอากาศ ถึงแม้ว่าเราจะพบป่าผลัดใบแทบทุกพื้นที่ของประเทศไทย แต่มันก็มีลักษณะอากาศที่เหมาะสมที่จะทำให้ต้นไม้ทั้งหมดโตได้อย่างรวดเร็วมั่นคงแข็งแรง ก็คือต้องเป็นพื้นที่ที่มีทั้งฤดูฝน และฤดูแล้งชัดเจน ในรอบปีควรมีสภาวะแล้งไม่เกิน 4-5 เดือน ปริมาณฝนประมาณ 1500 มิลลิเมตร ระดับความชื้นจึงเพิ่มขึ้นสูงเพียงแค่ช่วงเดียวเท่านั้น หากสภาพอากาศไม่ได้เป็นไปตามนี้ป่าผลัดใบก็อาจจะค่อนข้างโปร่ง และโตช้าสักเล็กน้อย

– ไฟป่า ไม่น่าเชื่อว่าปัจจัยต่างๆ ที่ทำให้เกิดไฟป่านั้นสามารถควบคุมคุณภาพของป่าผลัดใบได้เหมือนกัน อย่างเช่น ความแห้งแล้ง แรงลม ความร้อน เป็นต้น เหตุผลก็เพราะต้นไม้ในป่าผลัดใบเมื่อได้เจอไฟป่าบ้างเป็นครั้งคราวจะมีการปรับสภาพให้สามารถทนไฟ และความร้อนได้ในระดับหนึ่ง ต้นไม้สายพันธุ์ไหนที่ทนไฟไม่ได้ก็จะถูกทำลายไป เป็นการปรับสมดุลของระบบทั้งหมด แต่ถ้าไม่มีการเกิดไฟป่าเป็นเวลานาน ลักษณะของป่าจะเปลี่ยนไป อาจจะไม่ได้เป็นป่าผลัดใบอีกต่อไป

วิธีการปลูกป่าไม้ผลัดใบให้ประสบผลสำเร็จ

ก่อนอื่นต้องดูก่อนว่าพื้นที่ที่เลือกจะปลูกป่านั้นมีสภาวะแวดล้อมเหมาะสมกับป่าประเภทป่าไม้ผลัดใบหรือไม่ เพราะหากไม่ใช่ ไม่ว่าจะมีปริมาณน้ำฝนเยอะมากตลอดทั้งปี หรือมีหน้าแล้งที่ยาวนานมากเกินไป ก็จะทำให้ป่าที่ปลูกไม่เติบโตตามเวลาที่เหมาะสม อย่าลืมว่าป่าที่เราปลูกในช่วงเริ่มต้นนั้นมีความแข็งแรงต่างกับป่าที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติพอสมควร จึงต้องระวังเรื่องปัจจัยแวดล้อมมากสักหน่อย จนกว่าป่าจะเริ่มโตเราก็สามารถปล่อยให้ระบบนิเวศน์ทั้งหมดดูแลกันเองได้

ต่อมาก็เป็นการเลือกชนิดของต้นไม้ที่จะนำมาปลูกว่าจะเลือกเป็นกลุ่มของป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง หรือป่าสนเขา อายุของต้นไม้ที่นำมาควรรอให้โตสักเล็กน้อยก่อน อย่าให้เป็นต้นกล้าเล็กมากไป เดี๋ยวจะโดนสัตว์หรือแมลงแทะกินจนหมด เมื่อลงต้นไม้แบบกระจายทั่วพื้นที่แล้ว เราสามารถเอาเมล็ดพืชหว่านแบบสุ่มลงไปอีกได้ด้วย แล้วปล่อยให้ธรรมชาติจัดสรรกันเอง เมล็ดไหนที่สมบูรณ์ก็จะงอกงามเติบโตต่อไป